Flashes Memories  

 

 

 

Flashes Memories :

         

Lối ra ...
 

PART ONE : Flashes Memories.

 

Chương 9 .

 

Mẹ tôi có vẻ hãnh diện khi được bên ngoại của bố tôi là Bà Dì Liệu giao lại trọng trách giữ hình bà Nội tôi và lo chuyện cúng kỵ. Năm đó là năm tôi lên 4. Tấm hình bà nội chụp đen trắng to như một tờ nhật báo khổ lớn gấp đôi. Một người đàn bà trẻ có một đôi mắt to và khuôn mặt vuông tròn nghiêm trang, trông hiền nhưng mộc mạc chưa rõ nét. Bà nội mặc một cái áo dài thụng rộng màu nhạt, đeo kiềng vàng nơi tay nơi cổ, ngồi trong một chiếc ghế trường kỷ khắc đẻo hoa vân. Các anh chị tôi xúm lại ngắm nghía trầm trồ rồi mẹ tôi trân trọng đặt lên bàn thờ cạnh hình bố tôi. Khi nghe mẹ tôi kể rằng bố tôi mồ côi mẹ khi lên 4, tôi đã lẫm nhẫm nghĩ đến tuổi mình rồi nói với các anh chị :
-Như vậy chỉ có Bé mới giống Ba một mình.
Các anh chị tôi ai cũng muốn là mình giống bố nên gầm lên phản đối :
-Làm sao mà giống một mình ?!
-Tại Ba mồ côi mẹ lúc 4 tuổi. Bây giờ Bé cũng mồ côi Ba và Bé có 4 tuổi..
-Dẫn con Bé ra góc nhà giải thích cho nó hiểu về năm tháng tuổi tác ! Lấy đũa xếp cho nó thấy. Còn không thì vẽ xuống giấy những cái vạch cho nó đếm. Giải thích cách cộng trừ số đơn vị rồi số chục. Nếu viết số năm ba chết và năm nay bây giờ thì đừng viết hai số đầu 19 mà chỉ viết hai số sau, 59_ 60_ 61 cho dễ hiểu ..
Chị Vân, anh Thế mỗi người mỗi câu. Anh Thủy là đứa con có nét mặt giống bố tôi nhất, cũng muốn chỉ có mình là giống bố nên tự động lãnh trách vụ giải thích. Nhưng chính anh cũng còn lớ ngớ về cách tính năm tuổi phải hỏi lại Trọng, anh Thế cách tính để giải thích cho tôi. Cuối cùng, tính toán tất cả số tuổi của các anh chị em tôi với năm bố tôi mất, thì mọi người phải chịu rằng chẳng có ai trùng hợp con số 4 như tôi đang có. Rồi anh giai thích cặn kẽ :
-Bà nội và bà dì thì cũng giống như dì Túy với mạ là hai chị em ruột. Chỉ có điều anh không biết là bà Nội và bà dì có lấy chung chồng là ông nội không, nếu không thì hẳn là tụi mình đã có hai bà tiên vì bà Nội nào thì cũng hiền và giống như bà tiên.
Rồi anh còn dạy cho học thuộc câu tục ngữ đầu tiên, Mất mẹ bú dì. Lẩm nhẩm tôi cố học thuộc câu tục ngữ đó trong khi anh Thủy nói :
-Khi bà Nội mất thì ba và bác Thái đã lớn, đã ăn cơm được, có khi còn xúc lấy một mình. Chỉ có cô Thược là còn nhỏ, còn phải bú sữa. Nên mất mẹ là bà nội thì phải bú dì là bà dì Liệu. Nhưng khi đó bà dì chưa có chồng thì làm sao có sữa cho cô Thược được, chắc cô phải bú bình ..
  
    

Chương 9 bis.

Mẹ tôi có vẻ hãnh diện khi được bên ngoại của bố tôi là Bà Dì Liệu giao lại trọng trách giữ hình bà Nội tôi và lo chuyện cúng kỵ. Năm đó là năm tôi lên 4. Tấm hình bà nội chụp đen trắng to như một tờ nhật báo khổ lớn gấp đôi. Một người đàn bà trẻ có một đôi mắt to và khuôn mặt vuông tròn nghiêm trang, trông hiền nhưng mộc mạc chưa rõ nét. Bà nội mặc một cái áo dài thụng rộng màu nhạt, đeo kiềng vàng nơi tay nơi cổ, ngồi trong một chiếc ghế trường kỷ khắc đẻo hoa vân. Các anh chị tôi xúm lại ngắm nghía trầm trồ rồi mẹ tôi trân trọng đặt lên bàn thờ cạnh hình bố tôi. Khi nghe mẹ tôi kể rằng bố tôi mồ côi mẹ khi lên 4, tôi đã lẫm nhẫm nghĩ đến tuổi mình rồi nói với các anh chị :
-Như vậy chỉ có Bé mới giống Ba một mình.
Các anh chị tôi ai cũng muốn là mình giống bố nên gầm lên phản đối :
-Làm sao mà giống một mình ?!
-Tại Ba mồ côi mẹ lúc 4 tuổi. Bây giờ Bé cũng mồ côi Ba và Bé có 4 tuổi..
-Dẫn con Bé ra góc nhà giải thích cho nó hiểu về năm tháng tuổi tác ! Lấy đũa xếp cho nó thấy. Còn không thì vẽ xuống giấy những cái vạch cho nó đếm. Giải thích cách cộng trừ số đơn vị rồi số chục. Nếu viết số năm ba chết và năm nay bây giờ thì đừng viết hai số đầu 19 mà chỉ viết hai số sau, 59_ 60_ 61 cho dễ hiểu ..
Chị Vân, anh Thế mỗi người mỗi câu. Anh Thủy là đứa con có nét mặt giống bố tôi nhất, cũng muốn chỉ có mình là giống bố nên tự động lãnh trách vụ giải thích. Nhưng chính anh cũng còn lớ ngớ về cách tính năm tuổi phải hỏi lại Trọng, anh Thế cách tính để giải thích cho tôi. Cuối cùng, tính toán tất cả số tuổi của các anh chị em tôi với năm bố tôi mất, thì mọi người phải chịu rằng chẳng có ai trùng hợp con số 4 như tôi đang có. Rồi anh giai thích cặn kẽ :
-Bà nội và bà dì thì cũng giống như dì Túy với mạ là hai chị em ruột. Chỉ có điều anh không biết là bà Nội và bà dì có lấy chung chồng là ông nội không, nếu không thì hẳn là tụi mình đã có hai bà tiên vì bà Nội nào thì cũng hiền và giống như bà tiên.
Rồi anh còn dạy cho học thuộc câu tục ngữ đầu tiên, Mất mẹ bú dì. Lẩm nhẩm tôi cố học thuộc câu tục ngữ đó trong khi anh Thủy nói :
-Khi bà Nội mất thì ba và bác Thái đã lớn, đã ăn cơm được, có khi còn xúc lấy một mình. Chỉ có cô Thược là còn nhỏ, còn phải bú sữa. Nên mất mẹ là bà nội thì phải bú dì là bà dì Liệu. Nhưng khi đó bà dì chưa có chồng thì làm sao có sữa cho cô Thược được, chắc cô phải bú bình ..
  
    

Chương 10 .

 

Bên họ Bố tôi ở Saigon chỉ có mỗi gia đình bà dì Liệu là người duy nhất thân thích ruột thịt để mẹ tôi tới lui lễ Tết.
Trong cái nắng hầm hập của trưa Tết, hình như thường là mồng 1Tết, tất cả anh chị em tôi mặc những bộ áo quần mới toanh còn thơm mùi hồ vải mới, 7-8 đứa chất lên nhau trong một chiếc taxi có cả mẹ tôi và thêm một ông cậu nào đó để đi thăm họ hàng. Con đường Vườn Chuối là nơi bà dì Liệu ở luôn luôn được đến viếng đầu tiên. Con đường gập ghềnh đất đá to nhỏ lỗ chỗ giằn xốc tung bụi mờ và tất cả mọi nhà hai bên đường đều treo đầy như nhau cả một màn vách đủ các loại chuối. Chiếc taxi vẫn thường chạy từ đầu cho tới cuối đường một cách chầm chậm cho mẹ tôi nhìn tìm nhà mà mẹ tôi không tài nào nhận ra. Cuối cùng, chúng tôi đành bước xuống rão bộ. Con đường thơm lừng mùi chuối chín. Nhà bà dì Liệu nằm phía bên phải con đường nơi có ánh nắng xế chiều chiếu từ sau lưng nhà xuống con đường. Lũ trẻ con chúng tôi phải đứng ra giữa đường trưa nắng chang chang trong khi mẹ tôi và cậu tôi hoặc một hai anh chị lớn mới được đi sát gần lại những căn nhà trong bóng mát treo đầy chuối để tìm nhà bà dì. Bởi vì những người lớn e rằng khi chúng tôi tiến lại gần những căn nhà chuối rồi ngộ nhỡ chuối chín trong nắng tự động rơi và chúng tôi có thể bị níu lấy bắt mua đền với giá cắt cổ. Đứng chờ mẹ tôi xác định nhà nào thì các anh chị tôi chỉ cho biết chuối loại nào tên gọi là gì. Mỗi năm mỗi lớn tôi học biêt một cách dễ dàng hơn và nhận ra từ xa thêm nhiều các loại chuối.
Mẹ tôi năm nào cũng phải rão lên rão xuống con đường cho chắc rồi mới gõ vào cánh cửa gỗ. Có năm gõ sai, vì hình như nhà nào cũng đều là vách gỗ và mặt tiền tương tự nhau. Câu chuyện đầu tiên khi bước vào căn nhà gỗ mát rượi của bà dì luôn luôn là câu chuyện chuối với các cô con bà dì.Té ra năm nay các cô lại đổi loại chuối không bán loại năm ngoái nữa sao ? Làm tôi cứ đinh ninh trong bụng là phải tìm nhà treo chuối già hương .. Năm nay bọn em không buôn chuối, chỉ cho mướn vách treo thôi nên họ đổi loại chuối. Năm ngoái bọn em buôn chơi thôi mà lỗ quá vì chuối già hương mắc mà mau chín, dễ rụng với cái nắng này. Thấy hàng xóm chung quanh buôn chuối thì cũng nhảy vô làm chơi cho vui thôi. Năm nay họ buôn chuối xứ, chuối ba lù xanh nãi nên chắc giữ được trong ba ngày Tết để chờ cúng đưa ông bà..
Mạ có vẻ mến các cô em con bạn dì của Ba nên thích nói chuyện với. Mạ nói vì các cô cao lớn người, mặt mũi xinh đẹp như ông dượng bà dì và nói năng thì lịch sự vui vẻ. Còn các anh chị cắt nghĩa rằng vì có cô, có thiếm cũng góa chồng ở vậy nuôi con dù còn trẻ  và xinh đẹp, nên giống Mạ để an ủi lẫn nhau. Anh Thủy nói “Góa” viết là G-O-A rồi dấu sắc chứ không phải là GÁO như gáo dừa múc nước mà Ba lấy để trên đầu con nít mới đẻ hay khóc đêm cho nó đừng khóc..
Câu chuyện đầu năm ngừng lại khi bà dì vén màn sáo trúc chậm rãi bước ra phòng khách. Như một bà tiên. Mặc một bộ đồ lụa trắng ốm cao người, mái tóc bạc phơ búi nhỏ sau đầu, khuôn mặt xương ốm thanh dài, bà dì đẹp từng nét trán nét mũi, đôi mắt, chiếc miệng. Mọi thứ, ở tuổi gần 70. Có chút son phấn hồng đỏ trên má trên môi. Như một bà tiên, hai bàn tay gầy guộc thuôn dài ôm vào từng đứa chúng tôi, sờ cái trán, cái tai, cái đầu.. rồi cất giọng Huế thật trầm nghe buồn như khóc để hỏi chuyện :
-Đứa mô đây ? Đứa ni là đứa thứ mấy ? Tội nghiệp.. Cả một đàn con dại để lại cho Mụ. Nếu ba tụi nó còn sống thì Mụ Mưu đâu vất vã như rứa..
Rồi bà dì còn sụt sịt khóc, chảy cả nước mắt : Mụ phải ráng ở vậy nuôi con cho lớn khôn, đừng lấy chồng khác làm chi cho cực thêm ..
Tháng 7/ 07_Kamy Internet World : Phong thổ tạo nên tính tình nhân cách thể hiện qua giọng nói. Huế đất nhỏ xíu vậy mà có đủ thứ giọng nói, nên chi người Huế cũng có vẻ rắc rối khó hiểu hơn những người miền khác có rặt đều một giọng như nhau. Giọng trong giọng đục ven sông Hương. Giọng ồn ào Huế chợ. Giọng ồ ề như lò rèn ở cửa bể. Và có cả loại giọng thật trầm
MT_Thủ Tướng PVĐ chêm văn : Đó là giọng của người sinh đẻ mấy đời ngay giữa đất thần kinh, gọi là giọng Huế thổ. 
Tiếng Huế nghe ra như tác phẩm dưong cầm Biến tấu khúc Variations Impromptues opus 142 của Schubert, mà giọng thật trầm Huế thổ thì giống như khúc biến tấu thứ ba với những hợp âm vang ở phần trầm tay trái nghe như tiếng thổn thức khóc mà cố nén. Có gịong nhỏ nhẹ xa vắng buồn như đoạn Thème chính. Có giọng thẽo thợt vô duyên .. Huế cục bột khó chơi như biến tấu khúc thứ
97.1FM /Doc : Thứ tư.
Khúc thứ tư à Doc ? Nhưng bây giờ tôi biết bẻ note, bẻ câu  nên không sợ gì mà không chơi cho ra; cũng như biết đối xử như một người từng trãi nên chẳng sợ Huế thẽo thợt.   
    
Rồi cơi trầu và hộp thuốc lá cẩm lệ giở ra với nươc trà và bánh mứt sau khi đã lì xì những phong bì đỏ cho lũ con nít chúng tôi ..

 

Chương 10 bis.

Con đường Vườn Chuối khu Bàn Cờ thời Đệ nhị Cộng Hòa đã được quy hoạch hóa trong chương trình thiết kế đô thị của Saigon, không còn bán chuối nữa. Những căn nhà thụt vô lòi ra ngày xưa giờ thành những căn nhà lầu ba bốn tầng đều sát nhau, con đường thu hẹp lại chật chội. và được trãi nhựa ciment láng cón thành một con hẻm nhỏ.
Đi đến viếng Tết bà dì và các cô, Mẹ tôi chỉ nhờ một đứa con chở đi bằng xe gắn máy. Khi các anh chị lớn đã đi xa khỏi nhà, thì chính tôi là người lãnh chuyện chở mẹ tôi đi viếng Tết.
Bước vào căn nhà gạch không còn mát như căn nhà gỗ ngày xưa của Bà Dì, chiếc quạt máy trên trần nhà vặn quay mãi cũng không đủ mát. Bà Dì và ông dượng vẫn ở chung tụ quay quần con cháu. Càng có tuổi Bà Dì càng đẹp như một bà tiên thoát tục. Vẫn mặc những bộ áo quần lụa trắng, người bốc mùi thơm lừng một thứ huơng trầm thanh thoát nào đó, dường như là mùi trầu cau pha lẫn với mùi thơm của thuốc lá Cẩm lệ. Chút phấn son vì các con cháu gái muốn  trong ba ngày Tết theo thời gian cũng chỉ còn tí má hồng nhợt nhạt trên má rồi cũng dẹp bỏ một Tết nào đó. Bà Dì không còn nghe rõ nữa và khởi sự đi đứng khó khăn. Rồi hai mắt mờ đục dần. Khi tôi chở mẹ tôi tới viếng, Bà Dì đã ngồi kiểu liên hoa sẵn trên phản gụ ở phòng khách, hai chân co tréo vào nhau, xoãi dài hai bên hai bàn chân bé nhỏ thanh mảnh trắng, lưng cố giữ thẳng thớm để đón khách. Mẹ tôi phải ghé sát ôm vào vai Bà Dì để chào hỏi tận tai :
-Con là Tuyết, vợ anh Mưu tới thăm Bà Dì đây ..
-Ah ! Mụ Mưu đó sao ? Có khỏe không con ? Có đứa mô tới với con không ?
Rồi tới tôi cũng ghé sát vào chào Bà Dì và cố đứng yên chịu những cái nắn vuốt sờ soạng của hai bàn tay gầy giộc thơm lừng mùi Cẩm lệ của Bà Dì trên mặt mũi mình.
Cơi trầu chạm trỗ gổ trầm hương và hộp thuốc lá cẩm lệ theo lối sơn mài xưa trơ mầu gỗ hồng nhàn nhạt lại được giở ra. Những điếu thuốc Cẩm lệ được Bà Dì quấn bằng giấy pelure trắng mỏng được quấn mời ông dượng và những lá trầu mời mẹ tôi.

 

Một trong những mùa Tết ở tuổi dậy thì đó của tôi, khi tôi chở mẹ tôi tới thì chỉ gặp có mỗi bà Dì vì ông dượng cũng còn khoẻ để con cháu đưa đi viếng Tết khách. Bà Dì đang ngồi một mình nơi phòng khách. Mẹ tôi bước vào ôm vai chào hỏi như mọi khi rồi xin phép ra nhà sau lên lầu tìm các cô, còn lại mình tôi với bà Dì. Lẳng lặng tôi ngồi yên nhìn ngắm mọi thứ và những cử động chậm chạp nhưng hài hòa của Bà Dì. Ngắm mái tóc trắng phơ búi nhỏ mong manh như lau, ngắm diện mạo thanh thoát, ngắm dáng dấp tuổi hạc, ngắm đôi bàn tay đang xỉa nhỏ những miếng trầu cau trong một chén gỗ hẹp cao với chiếc kim vàng. Từ đôi tay Bà Dì, mắt tôi bỗng nhìn lan sang chiếc chén gỗ vàng nhạt có gân nâu và chạm trỗ đẹp một vẻ tĩnh vật đồ cổ trên tay Bà Dì. Tự dưng tôi cũng muốn mình có môt cái chén như thế. Để ngắm nghía. Không đừng được, tôi phải mở miệng khen :
-Bà Dì có cái chén xỉa trầu đẹp quá ! Bà Dì mua ở đâu vậy ? Chắc là đắt giá lắm, mà nếu có tiền để mua thì cũng không phải dễ tìm thấy ở đâu để mua ..
Bà Dì ngừng tay xỉa trầu một chút để nhìn tôi rồi nói :
-Đồ gia bảo trong gia đình rứa thôi.
-Bà Dì có nhiều đồ gia bảo giống như vậy không ? Chỉ cho con xem với. Hay bà Dì có cất trong tủ chạn thì cho con mượn chìa khóa mở ra nhìn. Con chỉ nhìn thôi mà không lấy ra ..
Rồi tôi nhìn quanh phòng khách. Có cơi trầu gỗ vàng chạm trỗ đục đẽo hoa vân và hộp thuốc lá sơn mài theo lối xưa phơn phớt màu hồng trên gỗ đỏ nổi gân có khảm xa cừ nằm trên phản gụ đen. Bà Dì thở dài rồi nói :  
-Nếu bà Nội con còn sống thì bà Nội con cũng có những đồ dùng như ri .. Bà Nội con có khi còn có nhiều hơn bà Dì vì là chị cả trong nhà .. Tội nghiệp ! Bà Nội con rất hiền và thảo thuận với các em. Ngày đi lấy chồng được cha mạ chia cho những của gia bảo để mang theo phòng thân thì lấy đem chia hết cho các em, ai muốn xin lấy chi cũng chia cho hết cả.. Bà Dì cũng có giữ được vài món của chị mình làm kỷ vật.. Nếu không, chết non yểu như rứa thì cũng mất hết về tay mụ vợ sau của ông Nội con ..
Chúng tôi im lặng trong vài phút. Rồi tôi hỏi:
-Ông Nội con làm quan, còn Ông dượng thì có làm quan không thưa bà Dì ?
-Không, ông dượng theo Tây học.. Ngày nớ mà bà Dì muốn lấy chồng quan tước thì thiếu khối chi. Có nhiều đám tới xin nhưng bà Dì cứ đẩy hết qua cho bà nội con, viện cớ là chị cả phải đi trước.
-Con thấy Bà Dì đẹp hơn bà nội con. Mà Ba con cũng lại giống bà Dì hơn bà nội con..
-Không, bà nội con đẹp lắm mà hiền hậu nữa, chứ không như bà dì .. Năm bà nội con 19 tuổi là gia đình ông Nội con tới xin. Bà Dì khi nớ 17 tuổi. Nếu ông nội con không có cả 3 người anh cùng làm quan to đứng xin thì chắc Ôn Cố đã chẳng gã, thì bà Nội con đã không bị chết non yểu như rứa. Tội nghiệp !
   Trời ơi, ông Nội tôi mà cả họ nội hãnh diện là quan to như khai quốc công thần mà bà dì nói như thể không môn đăng hộ đối, không lọt nổi mắt xanh nhà bà Nội tôi ?! Chẳng lẽ bên nhà ngoại bố tôi lại quan hoạn to hơn nữa sao ?
-Rồi tới khi Bà Dì lấy chồng thì Bà Dì có được của hồi môn như bà Nội con không ?
-Con nhà quan thì phải như rứa hết cả. Mấy chi em gái của bà dì đi lấy chồng thì ai ai cũng đều có của hồi môn như nhau..
Rồi bà Dì thở dài, nước mắt như ứa ra :
-Tại Bà Dì lấy ông dượng nghèo quá, lại vô Saigon nên bán dần hồi hết cả của hồi môn của Ôn Mệ cho. Chỉ còn một ít đồ kỷ niệm ngày xưa thôi..
-Làm sao mà Ôn Mệ Cố có nhiều đồ đẹp để làm của hồi môn cho các con gái vậy, thưa Bà Dì?
-Tại Ôn Cố là quan Đại thần.
-Quan Đại thần thì lớn như thế nào ? Bà Dì có thể nói cho con biết thí dụ như làm quan ở tỉnh nào, lớn nhỏ ra sao?
-Quan Đại thần cũng như Tể Tướng, chỉ ở kinh đô sát với Vua, chứ không đi tỉnh.
Hèn chi mà Bà Dì mới có giọng kể coi thường ông nội tôi rửa chân phèn ..
-Nhưng những đồ bảo vật thì phải có thợ biết nghề làm chứ ?
-Ngoài Huế thì mới có người biết nghề nớ. Ôn phải nuôi trong nhà những người thợ biết nghề chạm khắc. Có khi nuôi cả vợ con họ cả hằng mấy năm trời nếu họ là thợ giỏi.
-Vậy đâu khác gì Vua..     
-Bởi rứa,Vua bầy làm sao thì quan làm vậy.
-Rồi lỡ gặp người không thành thật, cứ giả vờ làm thật lâu mới ra bảo vật ? Bà Dì cắt nghĩa con nghe, trong trường hợp đó thì mình làm sao ? 
-Đâu có sao! Thí dụ như ri. Ôn có môt khúc gỗ đẹp, hay một miếng đá quí. Ôn cho tìm thợ tới để họ ấn định cần bao nhiêu nhang đèn thì mới chạm trỗ xong. Họ nói bao nhiêu là mình phải lo bấy nhiêu. Rồi phải lo cho họ phòng ốc để họ làm. Chỗ nớ chỉ có Ôn hay Mệ đã sạch sẽ kinh nguyệt mới được tới nhìn. Ngày nào họ cũng phải thắp nhang trong suốt buổi làm việc.  Có hôm họ làm không ra thì Ôn Mệ phải tới cúng vái. Tại vì răng ? Vì khi làm những đồ bảo vật nớ người ta phải để niệm chú mới làm xong. Đồ bảo vật cống sứ sang Tàu thì chú một niệm khác. Đồ dâng Vua mình thì lại chú niệm khác nữa..
Câu chuyện lại ngừng lại. Mẹ tôi mãi vẫn chưa thấy xuất hiện. Tôi quyết định khơi chuyên hỏi về bà Nội tôi :
-Hai chị em cùng cha mạ, tuổi không cách nhau nhiều mà người thì lấy chồng quan, người lấy chồng Tây học. Vậy bà nội con với bà dì có được đi học không vậy, thưa bà dì ?
-Con gái nhà quan thì được học nhưng không đến trường mà mướn thầy đến nhà dạy. Học đủ thứ. Chữ nho chữ nôm. Tứ thư ngũ kinh. Chữ Quốc ngữ, chữ Pháp. Rồi cả làm tính. Ngày bé thì ngồi chung với mọi người trong sảnh đường. Ôn Cố cho cả người làm nào muốn học thì ra ngồi học chung cả. Con gái lớn thì ngồi sau rèm mà học. Bà Nội con chăm học lắm chứ không như bà dì nên chữ chi cũng giỏi. Bài nào thầy cho cũng làm ro ro, nộp quyển cho thầy chấm không thiếu bữa mô. Bởi rứa khi ông nội con viết thư bằng chữ chi là bà nội con trả lời lại bằng chữ nớ. Tội nghiệp ! Thông minh như rứa mà vận yểu, Ôn Mệ Cố cứ tiếc hoài con gái ..
Rồi bà dì thở dài. Mãi một lúc sau mới nói :
-Ngày nớ mà Bà Dì cũng chịu lấy ông Nội con thì chắc bà Nội con chừ vẫn còn sống. Nhưng tại bà dì không muốn lấy chung chồng với chị mình..
-Sao có chuyện lạ vậy ?!
Tôi sửng sốt thiếu điều kêu lên.
-Như ri. Ôn Cố thương con gái và cháu ngoại là hai anh em ba con, nên không muốn cho vô đàng trong sợ rừng thiêng nước độc không tốt cho trẻ con. Ông Nội con mới muốn xin cưới luôn bà dì làm kế thất, giả như là Vua có Đông Cung, Tây Cung;  viện cớ Đông Cung có con nhỏ phải ở kinh đô chăm lo, thì Tây Cung phải tháp tùng theo chồng đi chinh phạt khai phong lập quốc. Ôn Cố bực lắm song không có cớ chi từ chối đành phải cho kêu Bà Dì ra hỏi y. Nhưng trước khi ra gặp, hai cha con đã lập kế từ chối. Lấy cớ là Bà Dì còn nhỏ không đủ lực để làm Tây Cung. Rồi còn phải thay chị đầu trông nom cha mẹ khi tuổi già và đàn em còn dại..
Bà Dì ngừng lại hỉ mũi, thở dài với giọng nói vẫn trầm buồn như tiếng khóc :
-Kể ra nếu Bà Dì ưng ông Nội con thì Ôn Cố cũng chịu gã.. Thì Bà nội con đâu ra nông nỗi như rứa..
Lúng túng tôi an ủi :
-Số mệnh hết cả.. Lấy chồng quan chưa chắc đã sướng như bà Nội con. Trong khi Bà Dì lấy Ông dượng ..
-Bà Dì cãi lời Ôn Cố rồi cũng chỉ lấy dân giả chứ có hơn chi mô !..
-.. thì còn sống với nhau đến đầu bạc răng long ..

 



Lối về ...
Ngõ tắt .....